Binatikos ni Philippine Coast Guard (PCG) Commodore Jay Tarriela ang pinakahuling pahayag ng China hinggil sa 2016 Arbitral Award sa West Philippine Sea (WPS). Ayon sa opisyal, tahasang pananakot ito sa mga bansa sa Europa at hindi isang valid na argumentong legal.
“Ang pahayag ng China ay kapansin-pansin hindi dahil sa kung ano ang itinatanggi nito, kundi sa kung ano ang hinihiling nito: na itigil ng mga soberanyang bansa sa Europa ang pagrespeto sa batas internasyonal — o kung hindi ay malalagay sa panganib ang kanilang relasyon sa Beijing,” ani Tarriela, na siyang tagapagsalita rin ng PCG para sa usapin ng WPS.
Ang naging reaksyon ni Tarriela ay kasunod ng press briefing ni China Foreign Ministry Spokesperson Lin Jian. Sa naturang briefing, binalaan ni Lin ang European Union (EU) at ang mga bansa sa Europa matapos magpahayag ang mga ito ng suporta sa desisyon ng arbitral tribunal noong ika-10 anibersaryo nito noong Hulyo 12.
Ayon kay Tarriela, ang ganitong linya ng Beijing ay sumasalamin sa tinatawag na ICAD (illegal, coercive, aggressive, and deceptive) na mga gawain — isang katagang ginagamit ng mga bansa sa Indo-Pacific upang ilarawan ang mga agresibong aksyon ng China sa mga pinag-aagawang teritoryo.
“Ang sagot ng Beijing ay hindi isang legal na argumento. Ito ay isang pagbabanta — at ang pamumuwersa (coercion) ang patunay nito. Kung matibay ang iyong kasong legal, babanggitin mo ang batas. Ngunit kung ito ay walang laman, babalaan mo sila sa magiging ‘kahihinatnan ng pakikipagtulungan,’” dagdag pa niya.
Binigyang-diin din ng komodor na ang mga bansang rumerespeto sa batas internasyonal ay hindi dapat humihiling sa iba na talikuran ito. Ipinaalala rin niya na walang expiry date ang batas internasyonal, hindi ito nabe-bend ng mga banta, at hindi kailangan ng pahintulot ng China para ito ay sundin.
Bukod dito, pinuntahan din ni Tarriela ang katotohanang mismong ang China ang lumagda at nagpatibay sa United Nations Convention on the Law of the Sea (UNCLOS) — ang mismong framework kung saan binuo ang tribunal na naglabas ng desisyon noong 2016. Sa ilalim ng Article 296 at Annex VII ng kasunduan, ang naturang desisyon ay pinal at pinal na nagbibigkis (binding) sa mga partido.
“Walang tinatawag na ‘illegal award.’ Mayroon lamang desisyon na tumatangging sundin ng China,” giit ng opisyal.
Una rito, napanatili ng Ministry of Foreign Affairs ng China ang panawagan nito sa mga European partners na “kumilos nang may pag-iingat, itigil ang pagsuporta sa ilegal na desisyon, at huwag apektuhan ang ugnayan at kooperasyon ng China-EU.”
Noong nakaraang Linggo, magkakasamang naglabas ng joint statement ang Pilipinas, Australia, Canada, Estonia, Germany, Italy, Japan, Latvia, Lithuania, New Zealand, Romania, Slovenia, United Kingdom, at United States. Muli nilang pinagtibay na walang legal na batayan ang malawak na maritime claims ng China sa South China Sea. Naglabas din ng hiwalay na pahayag ang European Union para sa buong pagpapatupad ng ruling at nanawagan para sa mapayapang resolusyon ng mga sigalot base sa batas internasyonal.