📷 ASEAN
Ano ang Treaty of Amity and Cooperation (TAC)?
Ang Treaty of Amity and Cooperation in Southeast Asia (TAC) o Kasunduan ng Pagkakaibigan at Pagtutulungan sa Timog-Silangang Asya ay isang makasaysayang kasunduan sa kapayapaan na nilagdaan noong Pebrero 24, 1976 sa unang ASEAN Summit sa Bali, Indonesia.
Nilagdaan ito ng limang orihinal na bansang nagtatag ng ASEAN, kabilang ang Pilipinas. Layunin ng TAC na itaguyod ang pangmatagalang kapayapaan, pagkakaibigan, at kooperasyon sa pagitan ng mga bansa sa rehiyon batay sa mga sumusunod na pangunahing prinsipyo:
- Respeto sa Soberanya: Paggalang sa kalayaan, soberanya, pagkakapantay-pantay, at pambansang pagkakakilanlan ng lahat ng bansa.
- Hindi Pakikialam: Hindi pakikialam sa mga panloob na usapin ng bawat isa (non-interference).
- Kapayapaan: Mapayapang pag-resolba sa anumang hindi pagkakaunawaan o alitan.
- Pagtakwil sa Karahasan: Pagtakwil sa banta o paggamit ng dahas sa ugnayang panlabas.
Bagama’t sinimulan ito sa Timog-Silangang Asya, binuksan kalaunan ang TAC sa mga bansa sa labas ng rehiyon. Sa kasalukuyan, mayroon na itong 58 High Contracting Parties—kabilang ang mga malalaking bansa tulad ng United States, China, Russia, Japan, at ang European Union.
Bakit Mahalaga ang Ika-50 Anibersaryo nito Ngayong 2026?
Ang pagdiriwang ng gintong anibersaryo ng TAC ngayong 2026 ay may malalim na kahalagahan sa ilang mahahalagang dahilan:
1. Ang Pilipinas ang Tagapangulo (ASEAN Chair) Ngayong Taon
Bilang Chair ng ASEAN para sa taong 2026, ang Pilipinas ang nangunguna sa makasaysayang pagdiriwang na ito. Inilunsad na ng bansa ang opisyal na commemorative logo na nagtatampok sa Sampaguita (ang ating pambansang bulaklak), na sumisimbolo sa pagkakaibigan, kababaang-loob, at iisang mithiin para sa kapayapaan. Ang pangunahing pagdiriwang ay gaganapin sa Manila sa darating na Hulyo 24, 2026.
2. Patunay ng Katatagan sa Gitna ng mga Bagong Hamon
Sa nakalipas na 50 taon, ang mga prinsipyo ng TAC ang naging kalasag ng rehiyon upang maiwasan ang malawakang armadong tunggalian sa Timog-Silangang Asya. Sa gitna ng mga umiiral na tensyon sa South China Sea at iba pang isyung geopolitikal, ang anibersaryong ito ay isang paalala sa lahat ng kasaping bansa na muling tapatang sundin ang kanilang obligasyon sa ilalim ng kasunduan.
3. Lumalawak na Pandaigdigang Suporta
Mula sa limang orihinal na bansa noong 1976, ang pag-akyat ng bilang ng mga pumirma sa 58 na bansa ay nagpapakita na ang TAC ay kinikilala sa buong mundo bilang mabisang gabay sa mapayapang pakikipag-ugnayan. Ang ika-50 anibersaryo ay nagsisilbing panawagan para sa mas malalim, estratehiko, at mutually beneficial na ugnayan sa pagitan ng ASEAN at ng mga pandaigdigang katuwang nito.
Ang TAC ay hindi lamang isang pirasong papel; ito ang “code of conduct” o gabay sa wastong asal na nagpapanatili sa kapayapaan at katatagan ng ating rehiyon sa loob ng limang dekada.
About the Author
