“Proper landfill design is possible and all LGUs should follow the example of Bayawan,” pahayag ni Department of Environment and Natural Resources (DENR) Secretary Juan Miguel “Mitch” Cuna sa kanyang kamakailang pagbisita sa Bayawan City Waste Management and Ecology Center (BCWMEC) sa Negros Oriental, na pinamamahalaan ng lokal na pamahalaan ng lungsod.
Pinuri ni Secretary Cuna ang lungsod dahil sa pagtatatag nito ng epektibong mga pamamaraan sa pamamahala ng solid waste alinsunod sa Republic Act No. 9003, o ang Ecological Solid Waste Management Act of 2000, at hinikayat ang iba pang local government units (LGUs) na gayahin ang balangkas ng operasyon nito.
“President Bongbong Marcos has called on our barangays and LGUs to become laboratories of workable solutions and showcases of best practices,” pahayag ni Cuna. “Bayawan is a clear example of that vision in action. Through strong local leadership, community participation, and collaboration with the DENR, the city has shown that proper solid waste management can be sustained and can build cleaner, healthier communities.”
Sentro ng operasyon ng lungsod ang 27.4-ektaryang BCWMEC sa Sitio Omod, Barangay Maninihon, na itinatag noong 2010. Kabilang sa pasilidad ang isang sanitary landfill cell, Materials Recovery Facility (MRF), composting unit, special waste vault, at septage management system. Sa kasalukuyan, nagsisilbi ito sa lahat ng 28 barangay ng Bayawan, na may kabuuang 117,900 residente, gayundin sa limang kalapit na LGU at tatlong pribadong kompanya.
Malaki ang ipinagbago ng kalagayan ng Bayawan kumpara noong huling bahagi ng dekada 1990, nang ang hindi paghihiwalay ng mga basura sa bahay at ang open dumping sa Sitio Buli-Buli, Barangay Banga ay nagdulot ng malubhang panganib sa kalusugan at kapaligiran.
Bilang tugon, ang pagbuo ng lungsod ng Solid Waste Management Plan noong 2002 ay nagpatupad ng mandatoryong paghihiwalay ng basura sa pinagmumulan nito, sistematikong pangongolekta, pagre-recycle, at pagko-compost, na ipinatutupad sa pamamagitan ng mga lokal na ordinansa.
Sa ilalim ng Pay-As-You-Throw scheme, kinakailangang may nakatalagang sticker ang mga sako ng residual waste bago ito kolektahin.
Tinatanggihan naman ang hindi segregated na basura at pinapatawan ng parusa ang mga lumalabag. Sinusuportahan ang mga regulasyong ito ng masigasig na Information, Education, and Communication (IEC) campaigns sa mga barangay upang mapanatili ang mataas na antas ng pagsunod.
Sa pamamagitan ng mga hakbang na ito, humigit-kumulang 80% ng waste segregation ay nakukumpleto bago ang final disposal. Dahil dito, nababawi ang mahahalagang recyclable materials at malaki ang nababawas sa kabuuang dami ng basura. Aktibo ring nagsasagawa ng monitoring ang mga deputized enforcer laban sa illegal dumping at mga paglabag na ginagawa sa gabi.
Kasama rin sa pag-unlad ng lungsod ang pagharap sa mga hamon sa operasyon. Noong 2023, nakatanggap ang Bayawan ng Notice of Violation mula sa DENR dahil sa hindi nito pagtugon sa mga pamantayan para sa effluent wastewater. Sa tulong na teknikal na ibinigay ng DENR, nalutas ng lungsod ang problema at naibalik ang ganap na pagsunod nito sa mga itinakdang pamantayan.
“There was a time na hindi pumasa yung effluent wastewater namin, and DENR issued us a Notice of Violation,” paggunita ni BCWMEC Assistant Manager Irvin Joshua Elum. “But they did not stop there. Tinulungan nila kami kung pano ma-resolve yung situation, nagbigay sila ng technical advice and thankfully, na-address yung problem, and nakapasa na tayo.”
Ang mga inisyatiba ng lokal na pamahalaan sa pamamahala ng basura ay nagkamit na rin ng mga pagkilalang pambansa, kabilang ang mga parangal mula sa DENR-NIR at ang Presidential Lingkod Bayan Award na iginawad ng Civil Service Commission sa Bayawan Integrated Waste Management Team.
“Bayawan shows us that environmental laws work when they are implemented consistently and when communities are made part of the solution. This is a model that other LGUs can learn from and adapt to their own local conditions,” pagtatapos ni Secretary Cuna.
Patuloy na hinihikayat ng DENR ang mga lokal na pamahalaan sa buong bansa na ipatupad ang paghihiwalay ng basura sa pinagmumulan nito, sulitin ang waste diversion, at mahigpit na sundin ang RA 9003 upang mapangalagaan ang kalusugan ng publiko at ang kapaligiran.
Source: DENR
About the Author
