Ang panahon ng El Niño ay nagdadala ng mas mataas na temperatura, madalang na pag-ulan, at banta ng tagtuyot sa iba’t ibang bahagi ng bansa. Ayon sa Department of Health (DOH), ang matinding init na ito ay hindi lamang nakakaapekto sa suplay ng tubig kundi nagdudulot din ng malubhang panganib sa ating kalusugan.
Upang mapanatiling ligtas at malusog ang ating pamilya, mahalagang maunawaan ang mga sakit na dulot ng tag-init at ang mga paraan kung paano ito maiiwasan.
Mga Panuntunan sa Pag-iwas sa Heat Exhaustion at Heat Stroke
Kapag ang katawan ay labis na naisailalim sa mataas na temperatura nang walang sapat na tubig, maaari itong magdulot ng panlalata o mas malala, ang tinatawag na heat stroke.
- Sintomas ng Heat Exhaustion: Panlalata, labis na pagpapawis, pagkahilo, pamumulikat ng kalamnan (heat cramps), at pagduduwal.
- Sintomas ng Heat Stroke: Ito ay isang medikal na emergency. Kasama rito ang kawalan ng malay, pagkalito, hirap sa paghinga, kawalan ng pawis habang nanunuyot ang balat, at sobrang taas na temperatura ng katawan.
Mga Dapat Gawin:
- Mag-hydrate nang Sapat: Uminom ng hindi bababa sa 8 hanggang 10 baso ng tubig araw-araw kahit hindi nakakaramdam ng uhaw. Iwasan ang labis na pag-inom ng kape, matatamis na inumin, at alak dahil nakakadagdag ito sa dehydration.
- Limitahan ang Pagbibilad sa Araw: Iwasan ang mabibigat na gawaing pangkatawan sa labas kapag pinakamatindi ang sikat ng araw.
- Pumili ng Preskong Kasuotan: Magsuot ng maluwag, manipis, at maliliwanag na kulay na damit. Gumamit ng sombrero, payong, at sunblock/sunscreen kapag kinakailangang lumabas.
Ligtas na Tubig at Pagkain para sa Kalusugan ng Tiyan
Dahil sa limitadong suplay ng tubig tuwing El Niño, tumataas din ang peligro ng mga sakit sa tiyan tulad ng diarrhea at food poisoning.
- Siguraduhing malinis at galing sa ligtas na pinagkukunan ang tubig na inumin. Kung alanganin, pakuluan muna ito bago inumin.
- Siguraduhing well-cooked o lutong-luto ang mga pagkain upang mamatay ang mga bakterya.
- Huwag kalimutang maghugas ng kamay gamit ang sabon at malinis na tubig bago kumain at pagkatapos gumamit ng banyo.
Paunang Lunas (First Aid) sa Naapektuhan ng Heat-Related Illness
Kung may kasama sa bahay na nagpapakita ng senyales ng heat exhaustion o heat stroke:
- Ilipat sa Malamig na Lugar: Agad siyang dalhin sa malilim, may hangin, o air-conditioned na silid.
- Palamigin ang Katawan: Tanggalin ang mga mahihigpit o sobrang damit. Maglagay ng cold compress o basahang may malamig na tubig sa noo, leeg, kili-kili, at singit.
- Ipahinga ang Pasyente: Ihiga ito nang bahagyang nakataas ang mga paa upang mapabuti ang sirkulasyon ng dugo.
- Humingi ng Tulong Medikal: Kung ang pasyente ay nawalan ng malay o nakararanas ng kombulsyon, tumawag agad sa National Emergency Hotline 911 o dalhin siya sa pinakamalapit na ospital o health facility.
Ang pag-iingat ngayong panahon ng El Niño ay nagmumula sa sapat na kaalaman at disiplina sa sarili. Sa pamamagitan ng pagpapanatiling hydrated, pag-iwas sa tirik ng araw, at pagpapanatili ng malinis na pamumuhay, masisiguro natin ang kaligtasan at kalusugan ng buong pamilya.