Nakatakda nang ihalal ng Bangsamoro Autonomous Region in Muslim Mindanao (BARMM) ang kauna-unahang parlyamento nito sa Setyembre 14. Ang makasaysayang halalang ito ang ikatlong pagtatangka ng mamamayang Bangsamoro sa rehiyonal na pamamahala.
Orihinal na nakatakda noong 2022, ang botohan ay naipagpaliban nang apat na beses—noong Mayo 2022, Mayo 2025, Oktubre 2025, at Marso 2026. Dahil dito, napalawig ang paunang tatlong taong transition period ng rehiyon sa halos pitong taon.
Sa kasalukuyan, higit 600 kandidato ang naglalaban-laban para sa 80 puwesto sa Bangsamoro Parliament. Magsisilbing tagapagpasya sa makasaysayan ngunit matinding halalang ito ang higit 2.3 milyong rehistradong botante, sa gitna ng umiiral na tensyon sa matataas na opisyal ng Moro Islamic Liberation Front (MILF) na kasalukuyang humahawak ng mayorya sa Bangsamoro Transition Authority (BTA).
Narito ang mga pangunahing numero na dapat malaman ukol sa kauna-unahang BARMM parliamentary elections:
2.3 Milyong Rehistradong Botante
Umayabot sa kabuuang 2,393,202 ang bilang ng mga taong nagparehistro upang bumoto sa darating na halalan.
| Lalawigan / Rehiyon | Bilang ng Botante | Bahagdan (%) |
| Lanao del Sur | 727,546 | 30.4% |
| Maguindanao del Sur | 469,114 | — |
| Maguindanao del Norte | 419,365 | — |
Ang Lanao del Sur ang may pinakamalaking populasyon ng botante sa buong rehiyon. Ang mga botong ito ang magpapasya kung sino-sino ang uupo sa 80 puwesto ng kauna-unahang inihalal na Bangsamoro Parliament.
679 Kandidato Para sa 80 Puwesto
Kabuuang 679 na kandidato ang naghain ng kanilang certificate of candidacy. Kabilang dito ang regional party na Moro Ako Party (na may 40 kandidato) na mananatili pa rin sa talatanungan o ballot kahit nakansela ang rehistrasyon nito dahil sa dugtong na usapin ng misrepresentation.
Paghahati ng mga Kandidato sa Balota:
- 454 na kandidato para sa party representatives
- 107 na kandidato para sa district representatives
- 78 na kandidato para sa sectoral representatives
Pagkakahati ng 80 Puwesto sa Parlyamento
Ang 80 upuan sa Bangsamoro Parliament ay binubuo ng:
- 40 Party Representatives: Iluluklok sa pamamagitan ng proportional representation system.
- 32 District Representatives: Kakatawan sa mga parliamentary district ng BARMM.
- 8 Sectoral Representatives: Nakalaan para sa kababaihan, kabataan, tradisyunal na pinuno, ulama, settler communities, at iba pang sektor.
Espesyal na Proseso para sa Non-Moro Indigenous Peoples
Ang dalawang (2) kinatawan para sa Non-Moro Indigenous Peoples (NMIP) ay naihalal na noong Agosto 25, bago pa man ang botohan sa Setyembre 14. Ayon sa Bangsamoro Organic Law, kinakailangang piliin ang mga kinatawan ng NMIP gamit ang kanilang sariling proseso at batay sa kanilang mga kaugaliang batas (customary laws).
About the Author
